Հայոց այբուբենը և հնչյունային համակարգը
Հայոց այբուբենը պարունակում է 39 տառ, սակայն հայերենի հնչյունային համակարգը պարունակում է 36 հնչյուն։ ե, ո և և տառերը հնչում են «յէ», «վօ» (բառի ներսում հնչում է որպես «o») և «յէվ»: Ինչ վերաբերում է «ու» տառին, ապա նշենք, որ թեև այս տառը հնչում է «ու», այն կազմված է «ո» տառից և անհետացած «ւ» տառից, որը նախկինում արտասանվում էր, բայց այսօր չի արտասանվում. այն դպրոցում որպես առանձին տառ չի ուսումնասիրվում։ Այս տառի հնչելը նման էր անգլերեն w-ի ձայնին, ուստի վաղ այբուբենում «u»-ի ձայնը ներկայացվում էր որպես «ow -ու», իսկ «a»-ի ձայնը՝ «aw» - «աւ»: »: Որոշակի նմանություն կարելի է տեսնել «օդեկոլոն» բառի հետ, որը անգլերենում գրվում է "eau de cologne"։ Միջնադարում ավելացվել են «օ» և «ֆ» տառերը, բայց «ու» տառը առանձին չի ավելացվել, ուստի մնացել է «օu» կամ «ու»:
Հայկական տառերի խնդիրները դոմենայն անվանումներում
"Ւ" մասնիկը և դոմենների գրանցումը
«ւ» մասնիկը այսօր առանցքային դեր է խաղում հայկական ․հայ դոմեյնային գոտում անուն գրանցելիս, եթե անունը պարունակում է «և» տառը։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ «և» տառը չի կարող օգտագործվել դոմենի անվանման մեջ, քանի որ այս տառը չունի մեծատառ: Փոխարենը պարզապես գրված է «ԵՎ», և դա անընդունելի է Դոմեն Անունների Համակարգի՝ DNS https://internet.am/blog/am/posts/dns-management/ տեսակետից։ DNS-ի համար նշանակություն չունի, թե որ դեպքում է մուտքագրված դոմենի անունը՝ մեծատառ, թե փոէրատառ: Այստեղ խնդիրն ի հայտ է գալիս՝ արև բառում մեծատառով և մեծատառով մուտքագրելու դեպքում, օրինակ, ստանում ենք 3 տառ։ Մեծատառով մուտքագրելու դեպքում ստանում է 4 տառ՝ «ԱՐԵՎ»։ Սա DNS համակարգի ընդունելի չէ: Խնդրի լուծումը բաց թողնված «ւ» տառի օգտագործումն է, եթե անհրաժեշտ է գրանցել տիրույթ արև, պարզապես գրել «արեւ», մինչդեռ դոմեյն անվանման մեջ «և» տառի օգտագործումն արգելված է։ Դպրոցում դասավանդվող բուն քերականության տեսանկյունից սա ուղղագրական սխալ է։ Մյուս կողմից, արևմտահայերենի համար այս մոտեցումը միանգամայն ընդունելի է և նույնիսկ կիրառվում է մի շարք արևելահայերեն տեքստերում՝ քննարկումներ առաջացնելով ակադեմիական միջավայրում։
Հայկական կետը դոմենային անուններում
Որոշակի խնդիր կարելի է համարել հայկական կետի առկայությունը, որի թվային կոդը տարբերվում է լատիներեն կետի ծածկագրից։ Նման իրավիճակ է ստեղծվել, քանի որ հայերենում երկու կետը նշվում է կետով, ի տարբերություն անգլերենի, որտեղ կետը նախադասության վերջն է։ DNS համակարգը չի ընդունում այլ կոդեր, բացի լատինատառ այբուբենի 26 տառերից, թվերից, գծիկից և լատինական կետից: Ուստի ․հայ գոտում դոմենային անուն մուտքագրելիս անհրաժեշտ է հայերեն ստեղնաշարը փոխարինել լատիներենով՝ կետ հավաքելու համար։
.am և .հայ գոտում դոմենների գրանցման մարտավարությունը
Եթե գրանցողը գրանցում է դոմեն ինչպես .am, այնպես էլ ․հայ գոտիներում, ապա խորհուրդ է տրվում օգտվել Հայաստանի ինտերնետ հասարակության կողմից ընդունված տառադարձման աղյուսակից https://www.isoc.am/wp-content/uploads/2022/12 /transliterationtable_en.pdf Այս մոտեցումը կօգնի խուսափել պոտենցիալ վեճերից .հայ գոտում գրանցված ապրանքային նշանների կամ ֆիրմային անվանումների օգտագործման դեպքում՝ լատինատառ տիրույթի անվան հետ հակասության դեպքում։ Դոմենի ներկայացումը հայերեն կարող է ունենալ մի քանի նմանատիպ ներկայացում՝ օգտագործելով տառադարձման տարբեր մոտեցումներ, սակայն վերը նշված տառադարձման աղյուսակը հիմք է ընդունվում հնարավոր խնդիրները դիտարկելիս: